De auto en architectuur #9

Garage Notweg, een gebouw om in te groeien - door Emin Batman

 
In de oktober-editie van De Auto en Architectuur nodigden we architect Emin Batman uit. Voor hem is Garage Notweg, een getransformeerde garage in Osdorp, het ultieme auto-gebouw. Het pand, dat ontworpen is door architect Herman van den Berg (1901–1981) en in de wederopbouwperiode (1964) gebouwd is, was oorspronkelijk niet alleen een garage, maar ook een werkplaats, showroom, kantoor, bergplaats en benzinestation. De opdrachtgever was de oliemaatschappij N.V. Purfina, die veel aandacht besteedde aan de architectuur van hun bedrijfspanden.

‍
De bijzondere band die Emin met dit pand heeft, ontstond in de eerste plaats door vlak bij Garage Notweg geboren en getogen te zijn. In de Wildemanbuurt, tegenover de Oklahoma-flat. Als kind was hij gefascineerd door de architectuur van zijn omgeving en de garage trok daarbij zijn bijzondere aandacht. Niet omdat hij toen al kon benoemen wat hem precies aansprak, maar juist vanwege de vanzelfsprekendheid waarmee het gebouw zich aan hem voordeed. Vooral de gevel, met zijn karakteristieke raampartijen, maakte als kind al indruk op hem.

‍
De ramen vormden voor hem een eerste kennismaking met de overgang tussen binnen en buiten: een architectuur die tegelijkertijd open en gesloten is. Ook het lettertype van de letters die boven op de garage stonden bleef hem bij. Het zijn details die in eerste instantie misschien niet zo snel opvallen, maar die voor Emin onderdeel zijn geworden van de identiteit van de plek en het gebouw zelf.

‍

‍
Tegenwoordig is hij vooral gefascineerd door het vermogen van het pand om verschillende levens te leiden. Garage Notweg is vandaag de dag allang geen garage meer, maar een creatieve broedplaats waar kunstenaars, initiatiefnemers, bewoners en organisaties elkaar kunnen ontmoeten en samenwerken.

‍
Van binnen is het een grote, open ruimte, en juist die ruimtelijkheid maakt het gebouw zo geschikt voor uiteenlopende functies. In de loop der tijd kan zo'n gebouw daardoor steeds opnieuw worden toegeëigend en een andere betekenis krijgen. Voor Emin schuilt hierin een belangrijke architectonische kwaliteit: de kracht van een gebouw dat niet volledig wordt vastgelegd door zijn oorspronkelijke functie.

‍
Het roept ook vragen bij hem op, zoals: waarom ziet een gebouw eruit zoals het eruitziet? Hoe werkt de overgang tussen binnen en buiten? Waarom blijft een gevel herkenbaar, ook wanneer de functie van het gebouw verandert? En wat maakt dat een gebouw verschillende generaties mensen en verschillende levens kan opnemen?

‍
Voor Emin begon de fascinatie voor architectuur niet in een architectuurboek of op een opleiding, maar gewoon op straat, in de buurt waar hij opgroeide. Garage Notweg was een van de gebouwen die hem als kind liet ervaren dat architectuur iets bij je kan oproepen voordat je er passende woorden voor hebt gevonden. De garage werd zo, zonder dat hij het toen kon benoemen, een van de plekken waar zijn belangstelling voor architectuur begon.

‍

------------------------------------------------------------------------------------

Emin Batman is kunstenaar, architect en oprichter van Studio Batman – een interdisciplinair ontwerpbureau in Amsterdam waar architectuur, traditie en technologie samenkomen.

In zijn werk slaat Batman bruggen tussen culturen via kunst en architectuur. Hij onderzoekt thema’s als spiritualiteit, identiteit en migratie, en zet daarbij in op dialoog, verbinding en het vieren van de gedeelde menselijke ervaring. Naast zijn artistieke en architectonische praktijk is Batman cultureel adviseur van de Honorair Consul van Turkije in Nederland, lid van de programmaraad van ARCAM en directeur van de House of All Foundation.